Ṯuḏarṯ n Siḏna Danyal s ṯmaziɣṯ n Arrif (Ṯarifiṯ)

Ṣenneṭ i ȓebƹaḍ n lʼayaṯ zi ssura umi qqaren Lkitab n Danyal. Ṯessawaȓ x ȓiyyam n Siḏna Danyal, ṯtarjem ḏanita s ṯmaziɣṯ n Arrif, iƹni ṯarifiṯ.

Ɣer ḏanita x Siḏna Danyal wami ifesser-as i uzeǧiḏ n Babil ij n ȓaƹjeb iy ḏas igga Siḏi Arebbi. Manaya aqaṯ ḏeg wuḏem wis 5 ḏi Lkitab n Danyal: Umbaƹd ȓeḥkam n uzeǧiḏ Nabuxaḏnaṣṣar, Danyal ixeddem akeḏ izeǧiḏen inneḍnit n Babil, ijjen zzaysen iȓa qqaren-as Balṣar. Igga Balṣar azeǧiḏ n Babil ij n ficṭa ḏ ṯameqqrant i waȓef n yiwḏan imeqqranen n lmemlaka nnes, iswa crab zzaṯsen. Aȓmi tuɣa ƹaḏ isess crab yumar bac aḏas d awin ȓkisan nni n dheb ḏ nnuqarṯ iy d iysi babas Nabuxaḏnaṣṣar zi ṯeddarṯ itwaqeddsen zi Lquds bac aḏ isew ḏaysen akeḏ imeqqranen n lmemlaka nnes ḏ ṯemɣarin nnes. Uwin-d ȓkisan nni iy d ysin zi ṯemziḏa, ṯaddart itwaqeddsen. Uca iswa ḏaysen uzeǧiḏ akeḏ imeqqranen nnes ḏ ṯemɣarin nnes. Swin crab bḏan tsebbaḥen i lʼaliha n dheb ḏ nnuqarṯ ƹaweḏ n nḥas ḏ ȓeḥḏiḏ ḏ ukeccuḍ ḏ uzru.

Ḏeg umcan meḍharen-d iḍuḍen n ufus n yij n bnaḏem uca bḏan tarin iḍuḍen nni zzaṯ i ȓqendiȓ x ȓgebs n ȓḥiḍ n ȓeqṣar n uzeǧiḏ. Iẓra uzeǧiḏ fus nni tuɣa itarin. Ȓxeddnnit iwaɣ, lʼafkar nnes ssiggwḏent-ṯ uca bḏan terjijin ifadden nnes. Ȓxeddnnit wḍan iḍaren nnes.

Iȓaɣa s jjehḏ uzeǧiḏ bac aḏas d awin ȓefquyaṯ ḏ yinni iqqaren lƹilem n yiṯran ḏ ikehhanen. Uca inna-asen i lwuzara n Babil: "Min ma iƹna uw iɣren ṯira-ya aḏ yini ȓmaƹna nsent aḏ ireḍ amecnaw izeǧiḏen aḏas ggeɣ ṯsaseȓṯ n dheb ḏeg yiri, aḏ yiȓi wis ṯȓaṯa iy itḥekkamen ḏi lmemlaka inu." Usin-d marra lwuzara n uzeǧiḏ maca war zemmaren aḏ ɣren ṯira nni niɣ aḏ ucen ȓmaƹna nsent. Ȓxeddnnit iggweḏ bezzaf uzeǧiḏ Balṣar iwaɣ. Imeqqranen nnes war ufin min ɣa ggen.

Aȓmi tuɣa ƹaḏ issawaȓ s jjehḏ uzeǧiḏ ḏ imeqqranen nnes ṯuḏef-d yemmas n uzeǧiḏ ɣar ṣalun nni mani teggen ficṭa. Uca ṯenna-as: "Ay azeǧiḏ, yac aḏ tƹiceḏ i ȓebda. Ixeṣṣa war teggwḏeḏ ca, mayemmi ṯwaɣeḏ? Ḏinni ḏi lmemlaka nnec ij uryaz ḏayes arruḥ n lʼaliha itwaqeddsen. Tuɣa ufin ḏi ȓweqṯ n babac ij n bnaḏem itfehham bezzaf, itessen marra, am lʼaliha. Babac Nabuxaḏnaṣṣar iggi-ṯ sennej x marra iseḥḥaren ḏ ȓefquyaṯ ḏ yinni iqqaren lƹilem n yiṯran ḏ ikehhanen. Ȓaḥeqqac Danyal wa, isemma-yas uzeǧiḏ <Balṭcaṣṣar>, tuɣa ḏayes arruḥ ṯuƹȓa, tuɣa itessen icḍar. Tuɣa ɣares ṯizemmar aḏ ifesser ṯirja ḏ lʼasrar, itfekka lmacakil. Ȓaɣam-as-d ȓexxu i Danyal bac aḏac immeȓ tefsir n ṯira nni."

Ȓxeddnnit uwin-d Danyal zzaṯ i uzeǧiḏ inna-as: "War iǧi cek ḏ Danyal ijjen zeg imeḥbas iy d yuwi baba zi ṯmurṯ n Yahuḏa? Sȓiɣ xac belli arruḥ n lʼaliha aqaṯ ḏayec u ƹawed ḏayec ṯfawṯ ḏ ṯimesna ḏ ȓefhameṯ ḏ ṯameqqrant. Tuɣa uwin-d zzaṯ inu lwuzara ḏ ȓefquyaṯ ḥima aḏ ɣren ṯira-ya, aḏayi ucen tefsir nnes maca war zemmaren. U nec sȓiɣ xac belli ṯzemmareḏ aḏ tfessreḏ ṯirja u tfekkiḏ lmacakil. U meȓa ṯzemmareḏ ȓexxu aḏ teɣreḏ ṯira-ya aḏ tiniḏ tefsir nnes aḏ tirḍeḏ amecnaw izeǧiḏen aɣarec ṯiȓi ṯsaseȓṯ n dheb ḏeg yiri aḏ tḥekmeḏ wis ṯȓaṯa ḏi lmemlaka inu.

Uca Danyal yarra x uzeǧiḏ inna-as: "Tcekkareɣ-cek maca war ḏayi ticc ca ȓehdiyaṯ, uc-as-ṯent i ḥadd nneḍnit. Maca nec aḏac ɣreɣ ṯira-yin aḏac uceɣ tefsir nsent. Ay azeǧiḏ, Allah Tƹala yuca-as i babac Nabuxaḏnaṣṣar ȓmulk, yarri-ṯ ḏ ameqqran. Yuca-as ȓƹazz ḏ lƹaḍama ḥetta aȓ mani marra ṯimura ḏ ȓegnus tuɣa-ṯen teggwḏen zzaṯ nnes. Ineqq uw ixes, itijja ṯuḏarṯ i uw ixes, isuƹȓa uw ixes, itḍeǧa uw ixes. Maca wami iḏweȓ ḏayes nnefaxṯ iqseḥ wuȓ nnes, uca itwakkes zi ȓeḥkam nnes, iruḥ-as ȓƹazz. Itwazzeȓ xas jar yiwḏan tuɣa war ɣares bu ȓaƹqeȓ am lḥayawan. Ṯazeddiɣṯ nnes tuɣa-t akeḏ yiɣyaȓ n ȓexȓa, ucin-as aḏ icc arbiƹ amecnaw ifunasen. Ṯuff ddat nnes s nḏa aȓ mani issen belli Allah Tƹala ḏ netta itḥekkamen ḏi lmemlaka n yiwḏan, itegg xas uw ixes. Maca cek a mmis Balṣar, waxxa ṯessneḏ marra manaya, ƹaḏ ḏayec nnefaxṯ. Ṯenqeȓbeḏ x Siḏi Arebbi n ujenna ṯseḥḍareḏ-d zzaṯ nnec ȓkisan n ṯemziḏa nnes. Ḏaysen iy ṯeswim crab cek ḏ imeqqranen nnec ḏ ṯemɣarin nnec. Tsebbaḥeḏ i lʼaliha n dheb ḏ nnuqarṯ, ƹaweḏ n nḥas ḏ ȓeḥdid ḏ ukeccuḍ ḏ uzru iy war iẓerren ca war itsȓin ca war itfehhimen ca. Maca Arebbi wenni iy ḏi ṯeǧa ḏeg ufus nnes ṯuḏarṯ nnec ḏ marra ibriḏen nnec war ṯkarrmeḏ ca. S manawiya issekk-d fus nni yurin ṯira-ya. Ṯira-ya yurin qqarent: twaḥessben, twaḥessben, dqeȓ, u ifarq.

Ḏ wa ḏ tefsir n manawiya: Twaḥessben: Arebbi iḥseb ȓiyyam n lmemlaka nnec ikemmeȓ-iṯen.

Dqeȓ: dqeȓ nnec ḏi ȓmizan ḏ naqqeṣ iy iǧa.

Ifarq: ṯenfarq lmemlaka nnec ṯemmuc-asen i ȓegnus - Madi ḏ Faris.

Ȓxeddnnit s ȓʼamar n uzeǧiḏ Balṣar sirḍen Danyal s warruḍ n izeǧiḏen ggin-as ṯsaseȓṯ n dheb ḏeg yiri, ƹeȓmen belli netta ig itḥekkamen wis ṯȓaṯa ḏi lmemlaka. Ǧiȓeṯ nni beddat immuṯ, nɣin Balṣar azeǧiḏ n Babil. Uca iṭṭef ȓeḥkam azeǧiḏ n Madi umi qqaren Darras. Tuɣa ɣares 62 sna.